จ้างพนักงานพาร์ทไทม์และรายวัน นายจ้างต้องรู้อะไรบ้าง

พาร์ทไทม์และรายวันก็เป็นลูกจ้างเหมือนพนักงานประจำ

หลายร้านเข้าใจว่าจ้างแค่ช่วงสั้นๆ หรือจ้างเป็นรายวัน แล้วจะเลิกจ้างวันไหนก็ได้ ความจริงคือแม้ร้านจะส่งข้อความไปบอกว่าพรุ่งนี้ไม่ต้องมาแล้ว ร้านก็ยังต้องจ่ายค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าให้ลูกจ้างอย่างน้อยหนึ่งงวดการจ่ายค่าจ้าง และต้องจ่ายค่าจ้างที่ค้างอยู่ทั้งหมดภายใน 3 วันนับจากวันที่ให้ออก

ความต่างระหว่างพนักงานพาร์ทไทม์หรือรายวันกับพนักงานประจำอยู่ที่วิธีคิดค่าจ้างเท่านั้น คือคิดเป็นชั่วโมงหรือเป็นวัน ส่วนสิทธิพื้นฐานของลูกจ้างยังมีครบ และสิทธิเหล่านี้มาพร้อมกับการจ้างอยู่แล้ว ต่อให้ไม่มีสัญญาสักแผ่น สัญญาที่เป็นลายลักษณ์อักษรจึงไม่ได้สร้างสิทธิเพิ่ม แต่ช่วยให้ตกลงรายละเอียดที่เปิดให้ตกลงกันได้ เช่น ค่าจ้างวันหยุด ตารางงาน และรอบจ่ายเงิน ให้ชัดเจนตั้งแต่วันแรก

สิทธิพื้นฐานที่ต้องรู้ก่อนจ้างพาร์ทไทม์

รายการต่อไปนี้ใช้กับพนักงานพาร์ทไทม์และรายวันเช่นเดียวกับพนักงานประจำ ควรไล่ดูให้ครบก่อนเริ่มจ้าง

1. ค่าจ้างต่อชั่วโมงหรือต่อวันต้องไม่ต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำของจังหวัดที่ร้านตั้งอยู่ และต้องจ่ายอย่างน้อยเดือนละครั้ง
2. เวลาทำงานปกติไม่เกินวันละ 8 ชั่วโมง และเมื่อทำงานติดกันมา 5 ชั่วโมง ต้องได้พักอย่างน้อย 1 ชั่วโมง
3. ลูกจ้างรายวันและรายชั่วโมงไม่ได้ค่าจ้างในวันหยุดประจำสัปดาห์ เว้นแต่จะตกลงกันไว้ จึงควรเขียนให้ชัดตั้งแต่แรก จะได้ไม่ต้องมาเถียงกันตอนสิ้นเดือน
4. จะให้ทำโอทีต้องถามความยินยอมก่อนทุกครั้ง และจ่ายไม่น้อยกว่า 1.5 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง
5. ลาป่วยได้เท่าที่ป่วยจริง โดยได้ค่าจ้างไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี ส่วนลาคลอดตามกฎหมายใหม่ที่ใช้ตั้งแต่ 7 ธันวาคม 2568 ลาได้ 120 วัน นายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน
6. ร้านต้องขึ้นทะเบียนประกันสังคมให้ด้วย แม้จะจ้างแค่พาร์ทไทม์
7. ช่วงทดลองงานนับรวมเป็นอายุงาน ถ้าจะให้ออกระหว่างทดลองงาน ก็ยังต้องบอกกล่าวล่วงหน้าหรือจ่ายแทนเหมือนกรณีทั่วไป
8. ถ้าลูกจ้างทำงานครบ 120 วันแล้วถูกเลิกจ้างโดยไม่ได้ทำผิด มีสิทธิได้ค่าชดเชยตามอายุงาน สัญญาแบบมีกำหนดเวลาที่ครบแล้วไม่ต่อก็นับด้วย ยกเว้นงานบางประเภทที่กฎหมายกำหนดไว้

ข้อที่ร้านเล็กมักมองข้ามคือการขึ้นทะเบียนประกันสังคม การนับช่วงทดลองงานเป็นอายุงาน และค่าชดเชยเมื่อทำงานครบ 120 วัน เพราะคิดว่างานพาร์ทไทม์เป็นเรื่องชั่วคราว จึงควรเช็กสามข้อนี้เป็นพิเศษ

เรื่องที่ควรเขียนลงในสัญญาจ้าง

สัญญาจ้างพาร์ทไทม์ไม่จำเป็นต้องยาว แต่ควรครอบคลุมหัวข้อต่อไปนี้ เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายรู้ตรงกันตั้งแต่ก่อนเริ่มงาน

1. ข้อมูลของนายจ้างและลูกจ้าง ชื่อ ที่อยู่ และเลขบัตรประจำตัวประชาชน หากนายจ้างเป็นบริษัทให้ระบุชื่อบริษัทและผู้มีอำนาจลงนามด้วย
2. ลักษณะงาน สถานที่ทำงาน ตารางงาน วันและเวลาเข้าออกงาน และเวลาพัก
3. อัตราค่าจ้างต่อชั่วโมงหรือต่อวัน รอบการจ่ายเงิน และวิธีจ่าย
4. ค่าจ้างวันหยุดประจำสัปดาห์ว่ามีหรือไม่มี
5. การทำโอที ต้องขอความยินยอมทุกครั้ง และอัตราที่จ่าย
6. การลาป่วยและการลาอื่นๆ ตามที่กฎหมายกำหนด
7. จ้างแบบมีกำหนดเวลาหรือไม่มีกำหนดเวลา ถ้ามีกำหนดให้ระบุวันเริ่มและวันสิ้นสุด รวมถึงมีช่วงทดลองงานหรือไม่
8. เงื่อนไขการเลิกจ้าง การบอกกล่าวล่วงหน้า และเหตุร้ายแรงที่ทำให้เลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย

เมื่อทำสัญญาเสร็จ ให้ทั้งสองฝ่ายเก็บสำเนาที่ลงนามแล้วไว้คนละฉบับ และเก็บบันทึกชั่วโมงทำงานกับหลักฐานการจ่ายค่าจ้างไว้ด้วย เพราะเป็นหลักฐานที่ใช้ได้จริงเมื่อมีข้อโต้แย้งเรื่องค่าจ้างภายหลัง

เลิกจ้างอย่างไรให้ถูกต้อง

ถ้าเป็นการจ้างที่ไม่มีกำหนดเวลา การเลิกจ้างต้องบอกกล่าวล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งงวดการจ่ายค่าจ้าง หรือจ่ายค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าจ้างที่ค้างทั้งหมดต้องจ่ายภายใน 3 วันนับจากวันที่ให้ออก เรื่องนี้ใช้กับพนักงานพาร์ทไทม์เหมือนพนักงานประจำ

ถ้าลูกจ้างทำงานครบ 120 วันแล้วถูกเลิกจ้างโดยไม่ได้ทำผิด ร้านต้องจ่ายค่าชดเชยตามอายุงาน รวมถึงกรณีสัญญาแบบมีกำหนดเวลาที่ครบแล้วไม่ต่อ ยกเว้นงานบางประเภทที่กฎหมายกำหนดไว้

อีกเรื่องที่ต้องระวังคือกรณีเลิกจ้างเพราะลูกจ้างทำผิดร้ายแรง เช่น ทุจริต หรือละทิ้งงานสามวันทำงานติดกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร ร้านไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย แต่ต้องเขียนเหตุนั้นไว้ในหนังสือเลิกจ้างตั้งแต่แรก เหตุที่ไม่ได้เขียนไว้จะยกมาอ้างทีหลังไม่ได้

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยของร้านที่จ้างพาร์ทไทม์

ข้อผิดพลาดส่วนใหญ่เกิดจากความเข้าใจว่างานเล็กไม่ต้องมีเอกสารและไม่ต้องทำตามขั้นตอน ลองเทียบกับรายการนี้ดู

1. ตกลงกันปากเปล่าหรือทางแชตแล้วไม่มีเอกสารสรุป พอมีเรื่องจึงไม่มีใครพิสูจน์ได้ว่าตกลงอะไรไว้
2. เลิกจ้างด้วยการส่งข้อความสั้นๆ โดยไม่จ่ายค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า
3. ไม่ได้ตกลงเรื่องค่าจ้างวันหยุดประจำสัปดาห์ไว้ แล้วมาเถียงกันตอนสิ้นเดือน
4. ให้ทำโอทีโดยไม่ถามความยินยอม หรือจ่ายต่ำกว่า 1.5 เท่า
5. ไม่ขึ้นทะเบียนประกันสังคมเพราะคิดว่าจ้างแค่ชั่วคราว
6. ไม่เขียนเหตุผิดร้ายแรงไว้ในหนังสือเลิกจ้าง จึงยกมาอ้างภายหลังไม่ได้

ทุกข้อในรายการนี้แก้ได้ด้วยการตกลงเป็นหนังสือตั้งแต่ก่อนวันแรกที่เริ่มงาน และทำตามขั้นตอนเมื่อถึงวันเลิกจ้าง

ทำสัญญาจ้างพาร์ทไทม์และรายวันบน Kontrax

Kontrax มีแบบสัญญาจ้างพนักงานพาร์ทไทม์และรายวันที่ร่างโดยนักกฎหมาย เขียนเรื่องที่กล่าวมาไว้ตรงไปตรงมา ทั้งตารางงาน อัตราค่าจ้าง รอบจ่ายเงิน การลา และการเลิกจ้าง เลือกได้ว่าจะจ้างแบบมีหรือไม่มีกำหนดเวลา

ทั้งสองฝ่ายลงนามออนไลน์ด้วยรหัสยืนยันทาง SMS ได้ทันที และได้ไฟล์ PDF ฉบับที่ลงนามแล้วเก็บไว้ หากต้องการเปลี่ยนค่าจ้างหรือตารางงานภายหลังก็ทำเป็นสัญญาแก้ไขเพิ่มเติมบนระบบ และเมื่อสัญญาครบกำหนดแล้วอยากจ้างต่อก็ทำหนังสือต่ออายุสัญญาได้ หากเป็นบริษัท สามารถร่างสัญญาในนามบริษัทด้วย Team Pass ได้ สร้างสัญญาฉบับแรกได้ฟรี ไม่ต้องใช้บัตรเครดิต

สมัครฟรี สร้างสัญญาฉบับแรกได้ทันที

คำถามที่พบบ่อย