หนังสือมอบอำนาจคืออะไร มอบเรื่องไหนได้บ้าง และต้องระวังอะไร

การมอบอำนาจคืออะไร แล้วหนังสือมอบอำนาจคืออะไร

การมอบอำนาจ คือการที่บุคคลหนึ่ง เรียกว่า “ผู้มอบอำนาจ” มอบหมายให้อีกบุคคลหนึ่ง เรียกว่า “ผู้รับมอบอำนาจ” ไปทำการแทนตน โดยผลของการกระทำนั้นผูกพันผู้มอบอำนาจเสมือนได้ลงมือทำเอง เช่น มอบอำนาจให้ไปยื่นเอกสาร ไปจดทะเบียน หรือไปติดต่อหน่วยงานแทน ในภาษากฎหมายเราใช้คำว่า “ตัวการ” กับผู้มอบอำนาจ และใช้คำว่า “ตัวแทน” กับผู้รับมอบอำนาจ

ส่วนหนังสือมอบอำนาจ คือเอกสารที่เป็นหลักฐานของการมอบอำนาจนั้น ระบุว่าใครมอบให้ใคร ไปทำเรื่องอะไร ภายในช่วงเวลาไหน และเป็นเอกสารฉบับแรกที่หน่วยงานปลายทางจะขอดู เพื่อยืนยันว่าผู้ที่มาติดต่อมีอำนาจทำแทนจริง

การมอบอำนาจมี 2 แบบ

แบบแรก มอบอำนาจเป็นการทั่วไป คือมอบให้จัดการเรื่องทั่วไปแทนได้กว้างๆ โดยไม่ระบุเป็นรายเรื่อง แต่กฎหมายกันเรื่องสำคัญไว้ 6 เรื่องที่การมอบแบบทั่วไปไม่ครอบคลุม ได้แก่

1. ขายหรือจำนองอสังหาริมทรัพย์ เช่น บ้าน ที่ดิน คอนโด
2. ให้เช่าอสังหาริมทรัพย์เกินกว่า 3 ปี
3. ให้ หรือยกทรัพย์สินให้ผู้อื่นโดยไม่มีค่าตอบแทน
4. ประนีประนอมยอมความ (ตกลงยุติข้อพิพาทระหว่างกัน)
5. ยื่นฟ้องคดีต่อศาล
6. มอบข้อพิพาทให้อนุญาโตตุลาการวินิจฉัย

แบบที่สอง มอบอำนาจเป็นการเฉพาะ คือระบุเรื่องที่มอบให้ทำเป็นเรื่องๆ ไป ผู้รับมอบอำนาจทำแทนได้เฉพาะเรื่องที่ระบุเท่านั้น และหากต้องการมอบเรื่องสำคัญทั้ง 6 เรื่องข้างต้น ต้องมอบแบบเฉพาะการนี้ โดยเขียนให้ชัดว่าให้ไปทำอะไร กับทรัพย์สินหรือเรื่องใด จะใช้ถ้อยคำกว้างๆ เป็นลักษณะทั่วไปไม่ได้

หากผู้รับมอบอำนาจทำเกินขอบเขตที่ระบุไว้ โดยหลักแล้วส่วนที่เกินจะไม่ผูกพันผู้มอบอำนาจ เว้นแต่ผู้มอบอำนาจจะรับรองการกระทำนั้นในภายหลัง นี่คือเหตุผลที่ควรเขียนขอบเขตให้ชัดตั้งแต่ต้น ทั้งเพื่อคุ้มครองผู้มอบอำนาจเอง และเพื่อให้ผู้รับมอบอำนาจรู้ว่าทำอะไรได้แค่ไหน

ข้อควรรู้อีกอย่างคือ บางเรื่องกฎหมายกำหนดให้ต้องทำด้วยตนเองเท่านั้น มอบอำนาจให้ใครทำแทนไม่ได้ ตัวอย่างที่ชัดที่สุดคือการทำพินัยกรรม

เมื่อไหร่ที่การมอบอำนาจต้องทำเป็นหนังสือ

หลักของกฎหมายคือ ถ้าเรื่องที่มอบหมายเป็นเรื่องที่กฎหมายบังคับให้ต้องทำเป็นหนังสือ การมอบอำนาจสำหรับเรื่องนั้นก็ต้องทำเป็นหนังสือด้วย เช่น การซื้อขายอสังหาริมทรัพย์อย่างบ้านหรือที่ดิน

ในทางปฏิบัติ แนะนำให้ทำหนังสือมอบอำนาจเป็นลายลักษณ์อักษรทุกครั้งไม่ว่าเรื่องเล็กหรือใหญ่ เพราะช่วยตัดปัญหาความคลุมเครือว่ามอบหมายเรื่องใดไว้บ้าง และหน่วยงานส่วนใหญ่ก็ไม่รับดำเนินการหากไม่มีหนังสือมอบอำนาจมาแสดงอยู่แล้ว

หนังสือมอบอำนาจที่รัดกุมต้องมีอะไรบ้าง

หนังสือมอบอำนาจที่ใช้งานได้จริงและลดข้อโต้แย้งในภายหลัง ควรมีองค์ประกอบครบดังนี้

1. ข้อมูลของทั้งสองฝ่าย ชื่อ เลขบัตรประจำตัวประชาชน และที่อยู่ (กรณีนิติบุคคล ใช้เลขทะเบียนนิติบุคคลพร้อมชื่อผู้มีอำนาจกระทำการแทน)
2. กิจการที่มอบอำนาจ ระบุให้เจาะจงเป็นรายเรื่อง
3. สิทธิมอบอำนาจช่วง ระบุให้ชัดว่าผู้รับมอบอำนาจส่งต่อให้บุคคลอื่นทำแทนได้หรือไม่
4. ระยะเวลา วันที่เริ่มมีผลและวันสิ้นสุด

ทำออนไลน์ได้ไหม แล้วอากรแสตมป์ล่ะ

หนังสือมอบอำนาจจัดทำเป็นเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ได้ ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์มีผลตามกฎหมายไทย แต่มีข้อควรระวัง 2 เรื่อง

เรื่องแรก หากจัดทำเป็นต้นฉบับกระดาษเพื่อยื่นต่อหน่วยงานราชการหรือบุคคลภายนอก ต้องปิดอากรแสตมป์ให้เรียบร้อย มอบให้ทำการครั้งเดียว 10 บาท มอบให้ทำได้หลายครั้ง 30 บาท หนังสือที่ไม่ได้ปิดอากรอาจมีปัญหาเมื่อต้องใช้เป็นหลักฐาน

เรื่องที่สอง หน่วยงานบางแห่งกำหนดแบบฟอร์มของตัวเอง โดยเฉพาะงานทะเบียนที่ดินที่ต้องใช้แบบ ท.ด.21 ของกรมที่ดิน ก่อนเดินทางจึงควรตรวจสอบกับหน่วยงานปลายทางก่อนว่ารับหนังสือมอบอำนาจทั่วไปหรือต้องใช้แบบเฉพาะ

ทำหนังสือมอบอำนาจบน Kontrax

Kontrax มีแบบหนังสือมอบอำนาจแบบระบุกิจการเฉพาะพร้อมใช้งาน เพียงกรอกข้อมูลลงในแบบฟอร์ม ระบุกิจการที่มอบหมาย และเลือกได้ว่าให้สิทธิมอบอำนาจช่วงหรือไม่ กำหนดวันเริ่มและวันสิ้นสุด พร้อมระบุผู้ชำระอากรแสตมป์กรณีต้องใช้ต้นฉบับกระดาษ ทั้งสองฝ่ายลงนามออนไลน์ได้

คำถามที่พบบ่อย